Rozwój gospodarki wodorowej wymaga dziś przede wszystkim przemysłowego popytu, dostępnego finansowania i partnerstw, które potrafią przełożyć wyniki badań na konkretne wdrożenia. O tych wyzwaniach mówił Jerzy Kopeć, dyrektor Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, w wystąpieniach przygotowanych na zaproszenie Ambasady Republiki Słowenii oraz przed sesją spotkań B2B.
Wodór coraz wyraźniej łączy temat transformacji energetycznej z bezpieczeństwem i konkurencyjnością europejskiego przemysłu. W wystąpieniach Jerzego Kopcia te trzy obszary stanowiły wspólny punkt odniesienia dla działań Małopolski i współpracy międzynarodowej.
— Wodór nie rozwiąże wszystkich problemów energetycznych, ale może odegrać istotną rolę w dekarbonizacji przemysłu, magazynowaniu energii i budowaniu odporności infrastruktury krytycznej — podkreślił dyrektor UMWM.
W tym ujęciu rozwój technologii wodorowych ma służyć zarówno ograniczaniu emisji, jak i zmniejszaniu strategicznych zależności oraz wzmacnianiu europejskich łańcuchów dostaw.
Jak przełamać impas inwestycyjny?
Jednym z najważniejszych wątków wystąpienia poprzedzającego sesję B2B była potrzeba tworzenia rzeczywistego zapotrzebowania na czysty wodór. Jak wskazywał Jerzy Kopeć, same cele produkcyjne nie wystarczą, jeśli przedsiębiorstwa przemysłowe nie będą gotowe do zawierania długoterminowych umów na jego zakup.
Rynek mierzy się bowiem z wzajemną zależnością decyzji producentów i odbiorców. Producenci wstrzymują inwestycje bez gwarancji zbytu. Potencjalni odbiorcy odkładają zmianę technologii, dopóki nie mają pewności, że wodór będzie dostępny w odpowiedniej ilości i akceptowalnej cenie.
Przełamanie tego impasu wymaga połączenia przewidywalnych regulacji ze wsparciem finansowym ograniczającym różnicę kosztów między wodorem konwencjonalnym a jego czystszymi odpowiednikami. Dla przemysłu jest to również kwestia utrzymania konkurencyjności i ograniczenia ryzyka przenoszenia produkcji poza Europę.
Finansowanie dostępne także dla mniejszych projektów
Jerzy Kopeć zwrócił uwagę na rolę Europejskiego Banku Wodorowego, postulując większą dostępność jego mechanizmów dla małych i średnich przedsięwzięć. Z perspektywy regionów istotne jest, aby w transformacji mogły uczestniczyć również firmy dysponujące mniejszym kapitałem.
W wystąpieniu wskazał trzy kierunki usprawnień: dostosowanie terminów obowiązków regulacyjnych do dostępności finansowania, premiowanie przedsiębiorstw wykraczających poza minimalne wymagania oraz uproszczenie procedur administracyjnych.
Podkreślał także potrzebę uwzględniania różnych punktów wyjścia państw członkowskich. W jego ocenie wsparcie dla wodoru odnawialnego powinno być uzupełniane pragmatycznym podejściem do rozwiązań niskoemisyjnych, z zachowaniem celów klimatycznych, bezpieczeństwa energetycznego i konkurencyjności przemysłu.
Małopolska łączy naukę, biznes i administrację
Regionalną odpowiedzią na te wyzwania jest rozwijanie współpracy przedsiębiorstw, uczelni, instytucji badawczych i samorządu. Jerzy Kopeć wskazał w tym kontekście zaangażowanie Małopolski w Śląsko-Małopolską Dolinę Wodorową oraz działalność Małopolskiej Grupy Wodorowej.
Przedstawił również uruchomiony w 2026 roku model czterech Małopolskich Platform Specjalizacyjnych. Dla rozwoju technologii wodorowych szczególne znaczenie mają platformy „Zrównoważona energia i przemysł” oraz „Zaawansowane materiały, procesy i urządzenia”.
Ich zadaniem jest identyfikowanie potrzeb technologicznych przedsiębiorstw, łączenie ich z zapleczem badawczym i przygotowywanie wspólnych projektów. To właśnie takie powiązania mają ułatwiać przejście od prac naukowych do zastosowań gospodarczych.
Współpraca ze Słowenią i Lombardią
Ważnym elementem międzynarodowej aktywności regionu jest Inicjatywa Awangarda. Jak przypomniał dyrektor UMWM, Małopolska należy do jej regionów założycielskich i wspólnie ze Słowenią oraz Lombardią współkoordynuje pilot wodorowy.
Współpraca ta ma wspierać rozwój europejskich łańcuchów wartości i międzyregionalnych projektów przemysłowych. Jednym z narzędzi finansowania wskazanych w wystąpieniu był instrument I3 — Interregional Innovation Investments.
— Nasza ambicja jest jasna: przechodzić od budowania sieci współpracy do inwestycji, a od innowacji do konkretnych zastosowań rynkowych — zaznaczył Jerzy Kopeć.
Zapowiedział również intensyfikację współpracy obejmującej Saksonię, Śląsk, Małopolskę, kraj morawsko-śląski z Ostrawą oraz kraj preszowski na Słowacji. Wśród potencjalnych obszarów wspólnych działań wymienił technologie wodorowe, magazynowanie energii, nowoczesne materiały i projekty demonstracyjne.
Nowe kierunki: zasilanie hybrydowe i wodór naturalny
W wystąpieniu pojawiły się także perspektywy zastosowania technologii energetycznych w infrastrukturze krytycznej, ratownictwie, logistyce i sektorze obronnym. Przykładem były mobilne, modułowe zestawy bateryjne oraz hybrydowe systemy zasilania, które mogą integrować magazyny energii z ogniwami paliwowymi.
Jerzy Kopeć przywołał również projekt Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie dotyczący poszukiwania naturalnego wodoru w strukturach geologicznych Polski. Przedstawił go jako perspektywiczny kierunek badań, który w przyszłości może poszerzyć możliwości pozyskiwania tego surowca.
Wspólnym przesłaniem obu wystąpień była potrzeba przejścia od strategii do wdrożeń. Dla Małopolski oznacza to rozwijanie partnerstw, przygotowywanie projektów inwestycyjnych i zapewnienie przedsiębiorstwom warunków do wejścia na rynek wodorowy. O powodzeniu transformacji zdecyduje zdolność połączenia technologii z potrzebami odbiorców i dostępnym finansowaniem.
Zobacz jeszcze: Rynek wodoru w Europie i Polsce
