Jak przełożyć regionalne ambicje wodorowe na inwestycje i wdrożenia przemysłowe? To jeden z głównych tematów Vanguard Initiative Hydrogen Pilot Summit w Brukseli. W wystąpieniach przedstawicieli Małopolski, Vanguard Initiative i Lombardii powracał wspólny postulat: skuteczny rozwój gospodarki wodorowej wymaga łączenia kompetencji, infrastruktury i potrzeb przemysłu ponad granicami regionów.
Spotkanie odbyło się 26 października 2026 r. w Stałym Przedstawicielstwie Słowenii przy Unii Europejskiej. Zgromadziło przedstawicieli władz regionalnych, przedsiębiorstw i środowiska badawczego wokół tematu budowy odpornych, samodzielnych i połączonych regionalnych ekosystemów wodorowych. Informacje o wydarzeniu.
Z wystąpień wyłaniał się obraz wodoru jako technologii istotnej zarówno dla dekarbonizacji, jak i bezpieczeństwa energetycznego oraz konkurencyjności europejskiego przemysłu. Uczestnicy wskazywali jednak, że wykorzystanie tego potencjału wymaga dobrze przygotowanych projektów, odbiorców technologii i dostępu do finansowania.
Wodorowy łańcuch wartości przekracza granice
Poszczególne regiony dysponują różnymi zasobami. Jedne rozwijają zaplecze badawcze i infrastrukturę testową, inne mają producentów urządzeń, kompetencje materiałowe lub zakłady przemysłowe zainteresowane wykorzystaniem wodoru. Współpraca pozwala połączyć te możliwości w projekty, których pojedynczy region nie byłby w stanie zrealizować samodzielnie.
Temu służy pilotaż wodorowy Vanguard Initiative, współkoordynowany przez Małopolskę, Słowenię i Lombardię. Jego zadaniem jest ułatwianie kontaktów między partnerami oraz rozwijanie wspólnych przedsięwzięć demonstracyjnych i przemysłowych.
Szczególne znaczenie ma to dla małych i średnich przedsiębiorstw. Dostęp do zagranicznych partnerów, laboratoriów i potencjalnych odbiorców może pomóc im przetestować rozwiązania oraz przygotować je do wejścia na rynek. Warunkiem jest jednak jasny podział zadań i określenie, kto będzie korzystał z opracowywanej technologii.
Małopolska stawia na współpracę nauki i przemysłu
W małopolskim wystąpieniu podkreślono rolę samorządu w łączeniu przedsiębiorstw, uczelni i instytucji publicznych. Wskazano przy tym na współpracę w ramach doliny wodorowej oraz regionalnej grupy roboczej zajmującej się wodorem.
Przedstawiono również model platform rozwijających regionalne inteligentne specjalizacje. Z perspektywy gospodarki wodorowej szczególnie istotne są obszary związane ze zrównoważoną energią, przemysłem i zaawansowanymi materiałami. Ich zadaniem jest rozpoznawanie potrzeb firm i budowanie partnerstw odpowiadających na konkretne wyzwania technologiczne.
Wśród dalszych kierunków współpracy pojawiło się także zacieśnianie relacji między regionami przemysłowymi Europy Środkowej. Wspólne zainteresowania obejmują technologie wodorowe, magazynowanie energii, zaawansowane materiały i zastosowania przemysłowe. Na tym etapie są to kierunki poszukiwania partnerstw i projektów demonstracyjnych.
Od partnerstwa do finansowania
Ważnym wątkiem spotkania było finansowanie przedsięwzięć realizowanych przez partnerów z różnych regionów. Nawet dobry pomysł technologiczny może utknąć, gdy uczestnicy korzystają z odmiennych programów wsparcia, terminów naborów i zasad finansowania.
W tym kontekście wskazano instrument Interregional Innovation Investments, czyli I3. Wspiera on międzyregionalne projekty innowacyjne na etapie zbliżania rozwiązań do rynku, komercjalizacji i zwiększania skali. Jest skierowany m.in. do przedsiębiorstw, instytucji badawczych, klastrów i władz publicznych współpracujących w obszarach inteligentnych specjalizacji. Opis instrumentu I3 w EISMEA.
W wystąpieniu przedstawiciela Vanguard Initiative podkreślono, że przygotowanie przedsięwzięcia powinno zaczynać się jeszcze przed otwarciem naboru. Potrzebni są odpowiedni partnerzy, uzgodniony zakres prac, odbiorcy rozwiązania i realny plan finansowania.
Lombardia pokazuje znaczenie regionalnego zaplecza
Perspektywę biznesu przedstawił reprezentant Lombardy Energy Cleantech Cluster. Wskazał na rolę klastra w łączeniu firm i instytucji publicznych oraz rozwijaniu regionalnych inicjatyw wodorowych. Wśród przywołanych przykładów znalazły się dolina wodorowa H2 Olona i rozwiązania dotyczące wykorzystania wodoru w rolnictwie.
Także w tym wystąpieniu akcentowano potrzebę współpracy ponad granicami. Rozwinięty ekosystem regionalny daje firmom mocne zaplecze, ale dopiero dostęp do uzupełniających kompetencji i nowych rynków otwiera kolejne możliwości wdrożeń.
Wspólnym przesłaniem wystąpień było przejście do projektów, których efekty można zmierzyć: zaangażowanych przedsiębiorstw, uruchomionych demonstratorów, pozyskanych inwestycji i technologii trafiających do odbiorców. Dla Małopolski oznacza to szansę na silniejsze włączenie lokalnych firm i ośrodków badawczych w europejski rynek technologii wodorowych.
