Polska – podobnie jak 25 innych państw UE – nie wdrożyła w terminie przepisów, które tworzą unijny pakiet wodorowo-gazowy. 25 września 2026 r. Komisja Europejska wysłała do Warszawy wezwanie do usunięcia uchybienia w sprawie dyrektywy (UE) 2024/1788, a rząd ma dwa miesiące na odpowiedź i uzupełnienie transpozycji. Termin upływa pod koniec listopada, a drugi etap krajowych przepisów wodorowych wciąż jest w przygotowaniu.
Co zrobiła Komisja Europejska i jaki jest status sprawy?
Zgodnie z komunikatem Komisji Europejskiej z 25 września 2026 r. wezwania do usunięcia uchybienia (pierwszy etap procedury naruszeniowej) otrzymało 26 państw członkowskich, w tym Polska, Czechy i Słowacja. Termin transpozycji dyrektywy minął 5 sierpnia 2026 r., a pełne wdrożenie zgłosiły w terminie wyłącznie Włochy.
- Akt: dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1788 w sprawie wspólnych zasad rynków wewnętrznych gazu odnawialnego, gazu ziemnego i wodoru (przekształcona dyrektywa gazowa).
- Status aktu: obowiązuje od 2024 r.; termin wdrożenia do prawa krajowego minął 5 sierpnia 2026 r.
- Etap procedury: wezwanie do usunięcia uchybienia; państwa mają dwa miesiące na odpowiedź, dokończenie transpozycji i notyfikację.
- Kolejny krok: jeśli odpowiedź nie będzie zadowalająca, Komisja może wydać uzasadnioną opinię.
Tego samego dnia Komisja wezwała też 18 państw, w tym Polskę, do pełnego wdrożenia dyrektywy (UE) 2024/1711 o modelu rynku energii elektrycznej – w części dotyczącej swobody wyboru sprzedawcy i prawa do współdzielenia energii (termin: 17 lipca 2026 r.).
Czym jest pakiet wodorowo-gazowy?
Pakiet składa się z dyrektywy (UE) 2024/1788 i rozporządzenia (UE) 2024/1789. Oba akty opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE 15 lipca 2024 r. Jak wyjaśnia strona Komisji poświęcona pakietowi, przepisy po raz pierwszy tworzą ramy dla wyspecjalizowanej infrastruktury i rynku wodoru, a także:
- pozwalają przekształcać część istniejącej infrastruktury gazowej na potrzeby wodoru,
- ułatwiają gazom odnawialnym i niskoemisyjnym dostęp do rynku i sieci,
- wprowadzają terminologię i system certyfikacji wodoru niskoemisyjnego, uzupełniający dyrektywę RED III,
- wymagają lepszej koordynacji planowania sieci elektroenergetycznych, gazowych i wodorowych,
- zakazują zawierania długoterminowych kontraktów na gaz ziemny bez wychwytu CO2 wykraczających poza 2049 r.,
- powołują Europejską Sieć Operatorów Sieci Wodorowych (ENNOH), która ma ułatwiać transgraniczny przesył wodoru.
O różnicy między wodorem odnawialnym i niskoemisyjnym oraz o certyfikacji pisaliśmy w tekście Wodór odnawialny i niskoemisyjny – jaka jest różnica i dlaczego ma znaczenie?.
Jakie zasady dla sieci wodorowych wprowadza dyrektywa 2024/1788?
Najważniejsze dla inwestorów są reguły dostępu do infrastruktury i rozdziału działalności. Poniższe zestawienie opracowaliśmy na podstawie analizy kancelarii White & Case.
| Obszar | Zasada | Uwagi |
|---|---|---|
| Dostęp do sieci i magazynów wodoru | Regulowany dostęp stron trzecich (TPA) | Państwa mogą dopuścić dostęp negocjowany do 31 grudnia 2032 r. |
| Terminale wodorowe | Dostęp negocjowany | – |
| Operatorzy przesyłowi wodoru | Co do zasady rozdział własnościowy | Model niezależnego operatora (ISO/ITO) tylko na określonych warunkach |
| Oddzielenie od gazu | Operator wodorowy i gazowy jako odrębne podmioty prawne | Możliwe wyłączenia, np. przy pozytywnej analizie kosztów i korzyści |
| Planowanie | Dziesięcioletni plan rozwoju sieci wodorowej | Priorytet dla przekształcania gazociągów |
| Domieszka na granicach (rozporządzenie) | Limit 2% wodoru w gazie w punktach połączeń międzysystemowych | – |
| Taryfy (rozporządzenie) | Możliwe rabaty: 100% dla gazów odnawialnych, 75% dla niskoemisyjnych | – |
Co Polska już ma, a czego brakuje?
Pierwszy etap polskich przepisów wodorowych – tzw. prawo wodorowe – to ustawa z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, której zmiany weszły w życie 20 stycznia 2025 r. Wprowadziła ona m.in. definicje dotyczące rynku wodoru, zasady certyfikacji, wyznaczanie operatorów wodorowych, koncesjonowanie magazynowania wodoru i reguły funkcjonowania systemów wodorowych. Na tej podstawie rozwija się regulowany rynek, o czym pisaliśmy w artykule GAZ-SYSTEM i początek regulowanego rynku wodoru w Polsce.
Drugi etap dopiero powstaje. Jak relacjonował Portal Samorządowy, 1 października 2026 r. wiceminister energii Piotr Masłowski przyznał, że barier legislacyjnych jest „bardzo wiele”, a projekt powinien ujrzeć światło dzienne „gdzieś na przełomie roku”. Ma objąć cztery obszary:
- dostęp do infrastruktury,
- uporządkowanie lokalnych sieci wodorowych,
- zasady dostępu do sieci,
- przekształcanie gazociągów na wodorociągi.
Resort zapowiada też uregulowanie kwestii amoniaku oraz ram prawnych dla skraplania wodoru i regazyfikacji amoniaku. Równolegle trwają prace nad aktami wykonawczymi – 6 października 2026 r. powstał projekt rozporządzenia Ministra Energii o pomiarze i rozliczaniu wodoru odnawialnego przewożonego poza sieciami.
Co dalej z procedurą wobec Polski?
Wezwanie do usunięcia uchybienia nie oznacza jeszcze sankcji. To pierwszy, formalny etap, w którym państwo wyjaśnia, jak i kiedy dokończy wdrożenie. Jeżeli Komisja uzna odpowiedź za niewystarczającą, może przejść do uzasadnionej opinii. W praktyce szybkość dalszych kroków będzie zależeć od tego, czy transpozycja dyrektywy zostanie dokończona – czyli czy rząd przedstawi projekt drugiego etapu i realny harmonogram jego uchwalenia.
Co to oznacza dla Polski?
Opóźnienie dotyczy niemal całej UE, więc Polska nie jest wyjątkiem. Dla tego, jak będzie się rozwijał rynek wodoru w Polsce, ważniejsze od samej procedury są jednak konkretne skutki braku pełnych przepisów:
- Dla inwestorów: bez jasnych reguł dostępu do sieci i taryf trudno zbudować model finansowy projektu, który zakłada przesył wodoru do odbiorcy. Warto śledzić konsultacje drugiego etapu i zgłaszać uwagi.
- Dla samorządów i dolin wodorowych: zapowiadane uporządkowanie lokalnych sieci wodorowych przesądzi, na jakich zasadach będzie można budować sieci w klastrach przemysłowych i strefach ekonomicznych.
- Dla operatorów gazowych: przepisy o przekształcaniu gazociągów zdecydują, jak szybko istniejąca infrastruktura może posłużyć do przesyłu wodoru.
- Dla współpracy w regionie: wezwania otrzymały także Czechy i Słowacja. Projekty transgraniczne wymagają zgodnych zasad po obu stronach granicy, więc tempo transpozycji u sąsiadów ma znaczenie także dla Polski.
Drugi etap przepisów i trwająca aktualizacja Polskiej Strategii Wodorowej powinny być ze sobą spójne – strategia wskazuje cele, a pakiet wodorowo-gazowy daje narzędzia do ich realizacji.
Najważniejsze informacje w skrócie
- Termin wdrożenia dyrektywy (UE) 2024/1788 minął 5 sierpnia 2026 r.; w terminie zdążyły tylko Włochy.
- 25 września 2026 r. Komisja wezwała 26 państw, w tym Polskę, Czechy i Słowację, do usunięcia uchybienia; na odpowiedź mają dwa miesiące.
- Polska ma pierwszy etap przepisów wodorowych (zmiany w życie od 20 stycznia 2025 r.); drugi etap ma zostać przedstawiony na przełomie roku.
- Kluczowe kwestie do uregulowania: dostęp do sieci, lokalne sieci wodorowe, przekształcanie gazociągów, amoniak.
Źródła
- Commission takes action to ensure complete and timely transposition of EU directives – key decisions on energy — Komisja Europejska, DG ENER, 2026-09-25
- Hydrogen and decarbonised gas market package — Komisja Europejska, DG ENER
- The European Hydrogen and Decarbonized Gas Market Package — White & Case, 2024-05-28
- Bariery dla wodoru mają zniknąć. Ministerstwo pracuje nad nowym pakietem — Portal Samorządowy (PAP), 2026-10-01
- Nowe przepisy dla rynku wodoru. Ministerstwo Energii zmienia zasady pomiaru i rozliczania zielonego wodoru — e-magazyny.pl, 2026-10-14
Artykuł przygotowany przez redakcję Wodorowe.info z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł wymienionych powyżej. Ilustracja poglądowa została wygenerowana przez AI.
