Polska należy do państw UE, które najszybciej budują ramy prawne dla rynku wodoru – ocenia Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) w raporcie z 13 listopada 2026 r. Ustawa, która wprowadziła do Prawa energetycznego system wodorowy, już obowiązuje, ale szczegółowe reguły dopiero powstają: Ministerstwo Energii przygotowało projekty rozporządzeń o funkcjonowaniu tego systemu oraz o pomiarach wodoru odnawialnego.
Co ACER napisał o Polsce?
W raporcie monitorującym europejskie rynki wodoru za 2026 r. ACER wymienia Polskę obok Belgii, Niemiec, Danii, Hiszpanii, Holandii i Luksemburga wśród państw, które jako pierwsze rozwijają niezbędne ramy regulacyjne. Według agencji Polska:
- przeniosła do prawa krajowego część przepisów dyrektywy wodorowo-gazowej (podobnie jak Czechy, Niemcy i Węgry),
- rozszerzyła kompetencje krajowego regulatora o sektor wodoru,
- zakończyła certyfikację operatora sieci przesyłowej wodoru (HTNO) – o roli GAZ-SYSTEM-u pisaliśmy w tekście „GAZ-SYSTEM i początek regulowanego rynku wodoru w Polsce”,
- należy do dziewięciu państw, które stosują wsparcie operacyjne dla elektrolizerów.
Ocena ma jednak drugą stronę. ACER podsumowuje sytuację Polski zdaniem: „Podstawowe ramy prawne są ustalone; prace nad zasadami rynkowymi mają się rozpocząć”. W skali całej UE wdrażanie przepisów idzie wolno – pełną transpozycję dyrektywy notyfikowały tylko Włochy, a 11 państw zrobiło to częściowo. Certyfikowanego operatora sieci wodorowej mają tylko dwa kraje. Dlaczego Komisja Europejska wszczęła wobec Polski procedurę w tej sprawie, wyjaśnialiśmy w artykule „Pakiet wodorowo-gazowy: Komisja Europejska wszczęła procedurę wobec Polski”.
Na czym opiera się system wodorowy w Polsce?
Ramy systemu wodorowego wprowadziła do Prawa energetycznego ustawa z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1881). Szczegóły – warunki przyłączania, parametry jakościowe, zasady świadczenia usług czy pomiary – mają określić rozporządzenia wykonawcze.
Rozporządzenie o systemie wodorowym: najważniejsze propozycje projektu
Projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu wodorowego (poz. 33 w wykazie prac legislacyjnych ministra) skierowano do konsultacji publicznych 18 sierpnia 2026 r. Podstawą prawną jest art. 9 ust. 8a Prawa energetycznego. Resort określa dokument jako „ramowy i minimalistyczny” – szczegóły rynkowe i technologiczne mają zostać dodane później. Ponieważ projekt zawiera przepisy techniczne, musi przejść notyfikację w unijnym systemie TRIS (dyrektywa 2015/1535).
Rozporządzenie ma objąć warunki przyłączania instalacji do produkcji, magazynowania i odbioru wodoru, sieci wodorowych i bezpośrednich rurociągów wodorowych, a także usługi przesyłu, dystrybucji i magazynowania, współpracę operatorów oraz zarządzanie ograniczeniami przepustowości. Kluczowe parametry projektu opisały Gramwzielone.pl i e-magazyny.pl:
| Obszar | Propozycja w projekcie |
|---|---|
| Czystość wodoru w sieciach przesyłowych i dystrybucyjnych | co najmniej 99,50% mol; wodór o czystości od 95,00% mol może być dopuszczony poza zasadą dostępu stron trzecich, na podstawie instrukcji operatora |
| Zanieczyszczenia | osobne limity m.in. dla wody, tlenu, metanu, gazów obojętnych, CO, CO2, siarki, związków halogenowych, amoniaku, formaldehydu, kwasu mrówkowego i cząstek stałych |
| Pomiary jakości | co najmniej raz na 30 dni – w punktach wejścia, w punktach mieszania w sieci dystrybucyjnej i przy odbiorze z magazynów podziemnych |
| Rozliczenia | referencyjne ciepło spalania 12,75 MJ/m³ |
| Przyłączenie | operator może w ciągu 7 dni wezwać do uzupełnienia dokumentów (co najmniej 21 dni na odpowiedź); warunki przyłączenia co do zasady w ciągu 45 dni od złożenia kompletnego wniosku |
| Niewykorzystana przepustowość | możliwość jej odebrania, gdy użytkownik przez sześć kolejnych miesięcy (w tym od grudnia do marca) wykorzystuje mniej niż 80% mocy; uprzedzenie co najmniej dwa tygodnie wcześniej |
| Planowane przerwy | powiadomienie użytkowników co najmniej 7 dni wcześniej |
| Wejście w życie | 14 dni od ogłoszenia |
Co zgłosiła branża?
Do projektu odniosły się m.in. Konfederacja Lewiatan, Orlen i Polska Izba Wodoru. Powtarzają się postulaty większej elastyczności na etapie rozruchu rynku:
- Konfederacja Lewiatan (uwagi z 7 września 2026 r.) uważa, że wymóg czystości 99,5% może być zbyt rygorystyczny dla obecnego rynku, i proponuje dopuszczenie 95%. Postuluje też akredytowane badania jakości, monitorowanie zawartości wody w punktach krytycznych, prostsze zasady dla małych i demonstracyjnych projektów, przepisy przejściowe i dłuższe niż 14 dni vacatio legis. Popiera kategorię bezpośredniego rurociągu wodorowego, ale wskazuje na potrzebę zmian ustawowych.
- Orlen (stanowisko koncernu) proponuje złagodzenie zasady odbierania przepustowości niewykorzystywanej przez sześć miesięcy i uwzględnienie roli operatora systemu magazynowania wodoru. Z zadowoleniem przyjął uregulowanie bezpośrednich rurociągów wodorowych.
- Polska Izba Wodoru (stanowisko z 24 sierpnia 2026 r.) podkreśla niedyskryminacyjny dostęp do infrastruktury, przejrzyste koszty przyłączenia, maksymalne terminy procedur i ograniczenie uznaniowości operatorów. Wskazuje ryzyko koncentracji infrastruktury w jednej grupie kapitałowej i postuluje proporcjonalne wymagania dla MŚP.
Drugi projekt: pomiary wodoru odnawialnego poza siecią
Ministerstwo Energii przygotowało też projekt rozporządzenia w sprawie wymagań dotyczących pomiarów, rejestracji i sposobu obliczania ilości wodoru odnawialnego przewożonego inaczej niż sieciami gazowymi i wodorowymi (poz. 39 w wykazie prac ministra, projekt z 6 października 2026 r.). Uwagi można było zgłaszać do 18 października 2026 r., m.in. za pośrednictwem Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji. Nowy akt ma zastąpić rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 26 lutego 2024 r.
Według e-magazyny.pl najważniejsze założenia to:
- pomiar ilości wodoru w miejscu napełniania zbiornika transportowego, urządzeniami o właściwościach metrologicznych potwierdzonych wzorcowaniem,
- ewidencja papierowa (ponumerowane strony dzienne, podpisane wpisy) albo elektroniczna (chronologiczna, zabezpieczona przed zmianami, z codziennymi wydrukami),
- przeliczanie masy na energię jednym współczynnikiem: 39,4 kWh/kg według ciepła spalania – wartość potwierdzona przez Instytut Nafty i Gazu – PIB na podstawie badania JRC z 2024 r.; 100 kg wodoru to zatem 3,94 MWh,
- wejście w życie po 14 dniach od ogłoszenia; dotychczasowe rozporządzenie może być stosowane najdłużej przez 36 miesięcy od wejścia w życie nowelizacji Prawa energetycznego z listopada 2024 r.
Co to oznacza dla firm i samorządów?
Oba dokumenty mają status projektów. W źródłach, do których dotarliśmy, nie ma informacji o ich podpisaniu ani ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, a po konsultacjach i notyfikacji treść może się jeszcze zmienić. Mimo to warto je znać już teraz:
- Inwestorzy w produkcję wodoru powinni sprawdzić, czy planowane układy oczyszczania spełnią próg 99,5% i limity zanieczyszczeń.
- Odbiorcy przemysłowi mogą uwzględnić w harmonogramach 45-dniowy termin wydania warunków przyłączenia i zasady odbierania niewykorzystanej przepustowości.
- Samorządy i przewoźnicy powinni pamiętać, że paliwo do pojazdów z ogniwami paliwowymi podlega osobnym, ostrzejszym wymaganiom normy ISO 14687.
- Producenci wodoru odnawialnego dowożonego w kontenerach powinni przygotować systemy pomiaru i ewidencji zgodne z nowymi zasadami.
Według ACER kolejnym krokiem będą pełne zasady rynkowe – taryfy, dostęp do sieci i bilansowanie – które w Niemczech obowiązują już dla sieci szkieletowej.
Najważniejsze informacje w skrócie
- ACER: Polska wśród liderów budowy ram prawnych dla wodoru, ale zasady rynkowe są dopiero przed nami.
- Projekt rozporządzenia o systemie wodorowym: czystość co najmniej 99,50% mol, warunki przyłączenia w 45 dni.
- Branża postuluje m.in. większą elastyczność wymagań jakościowych, łagodniejsze odbieranie przepustowości i dłuższe vacatio legis.
- Projekt rozporządzenia o pomiarach wodoru odnawialnego poza sieciami wprowadza przelicznik 39,4 kWh/kg.
- Oba akty to projekty – ich ostateczna treść może się zmienić.
Źródła
- European hydrogen markets 2026 Monitoring Report — ACER, 2026-11-13
- Koniec prawnej próżni dla wodoru. Ważne zmiany dla rynku w Polsce — Gramwzielone.pl, 2026-08-20
- Uwagi Konfederacji Lewiatan do projektu rozporządzenia Ministra Energii w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu wodorowego — Konfederacja Lewiatan, 2026-09-07
- Nowe przepisy dla rynku wodoru. Ministerstwo Energii zmienia zasady pomiaru i rozliczania zielonego wodoru — e-magazyny.pl, 2026-10-14
- Konsultacje projektów rozporządzeń Ministerstwa Energii EIPA 2027 oraz transport wodoru — KIGEiT, 2026-10-07
Artykuł przygotowany przez redakcję Wodorowe.info z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł wymienionych powyżej. Ilustracja poglądowa została wygenerowana przez AI.