Legislacja

System wodorowy: ACER widzi postęp, rynek czeka na rozporządzenia Ministerstwa Energii

Biurko z dokumentami regulacyjnymi i piórem, w tle za oknem instalacja wodorowa z rurami, manometrami i zaworami
Ilustracja poglądowa wygenerowana przez AI

Polska należy do państw UE, które najszybciej budują ramy prawne dla rynku wodoru – ocenia Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) w raporcie z 13 listopada 2026 r. Ustawa, która wprowadziła do Prawa energetycznego system wodorowy, już obowiązuje, ale szczegółowe reguły dopiero powstają: Ministerstwo Energii przygotowało projekty rozporządzeń o funkcjonowaniu tego systemu oraz o pomiarach wodoru odnawialnego.

Co ACER napisał o Polsce?

W raporcie monitorującym europejskie rynki wodoru za 2026 r. ACER wymienia Polskę obok Belgii, Niemiec, Danii, Hiszpanii, Holandii i Luksemburga wśród państw, które jako pierwsze rozwijają niezbędne ramy regulacyjne. Według agencji Polska:

  • przeniosła do prawa krajowego część przepisów dyrektywy wodorowo-gazowej (podobnie jak Czechy, Niemcy i Węgry),
  • rozszerzyła kompetencje krajowego regulatora o sektor wodoru,
  • zakończyła certyfikację operatora sieci przesyłowej wodoru (HTNO) – o roli GAZ-SYSTEM-u pisaliśmy w tekście „GAZ-SYSTEM i początek regulowanego rynku wodoru w Polsce”,
  • należy do dziewięciu państw, które stosują wsparcie operacyjne dla elektrolizerów.

Ocena ma jednak drugą stronę. ACER podsumowuje sytuację Polski zdaniem: „Podstawowe ramy prawne są ustalone; prace nad zasadami rynkowymi mają się rozpocząć”. W skali całej UE wdrażanie przepisów idzie wolno – pełną transpozycję dyrektywy notyfikowały tylko Włochy, a 11 państw zrobiło to częściowo. Certyfikowanego operatora sieci wodorowej mają tylko dwa kraje. Dlaczego Komisja Europejska wszczęła wobec Polski procedurę w tej sprawie, wyjaśnialiśmy w artykule „Pakiet wodorowo-gazowy: Komisja Europejska wszczęła procedurę wobec Polski”.

Na czym opiera się system wodorowy w Polsce?

Ramy systemu wodorowego wprowadziła do Prawa energetycznego ustawa z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1881). Szczegóły – warunki przyłączania, parametry jakościowe, zasady świadczenia usług czy pomiary – mają określić rozporządzenia wykonawcze.

Rozporządzenie o systemie wodorowym: najważniejsze propozycje projektu

Projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu wodorowego (poz. 33 w wykazie prac legislacyjnych ministra) skierowano do konsultacji publicznych 18 sierpnia 2026 r. Podstawą prawną jest art. 9 ust. 8a Prawa energetycznego. Resort określa dokument jako „ramowy i minimalistyczny” – szczegóły rynkowe i technologiczne mają zostać dodane później. Ponieważ projekt zawiera przepisy techniczne, musi przejść notyfikację w unijnym systemie TRIS (dyrektywa 2015/1535).

Rozporządzenie ma objąć warunki przyłączania instalacji do produkcji, magazynowania i odbioru wodoru, sieci wodorowych i bezpośrednich rurociągów wodorowych, a także usługi przesyłu, dystrybucji i magazynowania, współpracę operatorów oraz zarządzanie ograniczeniami przepustowości. Kluczowe parametry projektu opisały Gramwzielone.pl i e-magazyny.pl:

Obszar Propozycja w projekcie
Czystość wodoru w sieciach przesyłowych i dystrybucyjnych co najmniej 99,50% mol; wodór o czystości od 95,00% mol może być dopuszczony poza zasadą dostępu stron trzecich, na podstawie instrukcji operatora
Zanieczyszczenia osobne limity m.in. dla wody, tlenu, metanu, gazów obojętnych, CO, CO2, siarki, związków halogenowych, amoniaku, formaldehydu, kwasu mrówkowego i cząstek stałych
Pomiary jakości co najmniej raz na 30 dni – w punktach wejścia, w punktach mieszania w sieci dystrybucyjnej i przy odbiorze z magazynów podziemnych
Rozliczenia referencyjne ciepło spalania 12,75 MJ/m³
Przyłączenie operator może w ciągu 7 dni wezwać do uzupełnienia dokumentów (co najmniej 21 dni na odpowiedź); warunki przyłączenia co do zasady w ciągu 45 dni od złożenia kompletnego wniosku
Niewykorzystana przepustowość możliwość jej odebrania, gdy użytkownik przez sześć kolejnych miesięcy (w tym od grudnia do marca) wykorzystuje mniej niż 80% mocy; uprzedzenie co najmniej dwa tygodnie wcześniej
Planowane przerwy powiadomienie użytkowników co najmniej 7 dni wcześniej
Wejście w życie 14 dni od ogłoszenia

Co zgłosiła branża?

Do projektu odniosły się m.in. Konfederacja Lewiatan, Orlen i Polska Izba Wodoru. Powtarzają się postulaty większej elastyczności na etapie rozruchu rynku:

  • Konfederacja Lewiatan (uwagi z 7 września 2026 r.) uważa, że wymóg czystości 99,5% może być zbyt rygorystyczny dla obecnego rynku, i proponuje dopuszczenie 95%. Postuluje też akredytowane badania jakości, monitorowanie zawartości wody w punktach krytycznych, prostsze zasady dla małych i demonstracyjnych projektów, przepisy przejściowe i dłuższe niż 14 dni vacatio legis. Popiera kategorię bezpośredniego rurociągu wodorowego, ale wskazuje na potrzebę zmian ustawowych.
  • Orlen (stanowisko koncernu) proponuje złagodzenie zasady odbierania przepustowości niewykorzystywanej przez sześć miesięcy i uwzględnienie roli operatora systemu magazynowania wodoru. Z zadowoleniem przyjął uregulowanie bezpośrednich rurociągów wodorowych.
  • Polska Izba Wodoru (stanowisko z 24 sierpnia 2026 r.) podkreśla niedyskryminacyjny dostęp do infrastruktury, przejrzyste koszty przyłączenia, maksymalne terminy procedur i ograniczenie uznaniowości operatorów. Wskazuje ryzyko koncentracji infrastruktury w jednej grupie kapitałowej i postuluje proporcjonalne wymagania dla MŚP.

Drugi projekt: pomiary wodoru odnawialnego poza siecią

Ministerstwo Energii przygotowało też projekt rozporządzenia w sprawie wymagań dotyczących pomiarów, rejestracji i sposobu obliczania ilości wodoru odnawialnego przewożonego inaczej niż sieciami gazowymi i wodorowymi (poz. 39 w wykazie prac ministra, projekt z 6 października 2026 r.). Uwagi można było zgłaszać do 18 października 2026 r., m.in. za pośrednictwem Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji. Nowy akt ma zastąpić rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 26 lutego 2024 r.

Według e-magazyny.pl najważniejsze założenia to:

  • pomiar ilości wodoru w miejscu napełniania zbiornika transportowego, urządzeniami o właściwościach metrologicznych potwierdzonych wzorcowaniem,
  • ewidencja papierowa (ponumerowane strony dzienne, podpisane wpisy) albo elektroniczna (chronologiczna, zabezpieczona przed zmianami, z codziennymi wydrukami),
  • przeliczanie masy na energię jednym współczynnikiem: 39,4 kWh/kg według ciepła spalania – wartość potwierdzona przez Instytut Nafty i Gazu – PIB na podstawie badania JRC z 2024 r.; 100 kg wodoru to zatem 3,94 MWh,
  • wejście w życie po 14 dniach od ogłoszenia; dotychczasowe rozporządzenie może być stosowane najdłużej przez 36 miesięcy od wejścia w życie nowelizacji Prawa energetycznego z listopada 2024 r.

Co to oznacza dla firm i samorządów?

Oba dokumenty mają status projektów. W źródłach, do których dotarliśmy, nie ma informacji o ich podpisaniu ani ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, a po konsultacjach i notyfikacji treść może się jeszcze zmienić. Mimo to warto je znać już teraz:

  • Inwestorzy w produkcję wodoru powinni sprawdzić, czy planowane układy oczyszczania spełnią próg 99,5% i limity zanieczyszczeń.
  • Odbiorcy przemysłowi mogą uwzględnić w harmonogramach 45-dniowy termin wydania warunków przyłączenia i zasady odbierania niewykorzystanej przepustowości.
  • Samorządy i przewoźnicy powinni pamiętać, że paliwo do pojazdów z ogniwami paliwowymi podlega osobnym, ostrzejszym wymaganiom normy ISO 14687.
  • Producenci wodoru odnawialnego dowożonego w kontenerach powinni przygotować systemy pomiaru i ewidencji zgodne z nowymi zasadami.

Według ACER kolejnym krokiem będą pełne zasady rynkowe – taryfy, dostęp do sieci i bilansowanie – które w Niemczech obowiązują już dla sieci szkieletowej.

Najważniejsze informacje w skrócie

  • ACER: Polska wśród liderów budowy ram prawnych dla wodoru, ale zasady rynkowe są dopiero przed nami.
  • Projekt rozporządzenia o systemie wodorowym: czystość co najmniej 99,50% mol, warunki przyłączenia w 45 dni.
  • Branża postuluje m.in. większą elastyczność wymagań jakościowych, łagodniejsze odbieranie przepustowości i dłuższe vacatio legis.
  • Projekt rozporządzenia o pomiarach wodoru odnawialnego poza sieciami wprowadza przelicznik 39,4 kWh/kg.
  • Oba akty to projekty – ich ostateczna treść może się zmienić.

Źródła

Artykuł przygotowany przez redakcję Wodorowe.info z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł wymienionych powyżej. Ilustracja poglądowa została wygenerowana przez AI.

Powiązane artykuły

Biurko z dokumentami prawnymi i piórem, w tle za oknem stacja tłocząca z rurociągami i zaworami do gazu i wodoru
Legislacja

Pakiet wodorowo-gazowy: Komisja Europejska wszczęła procedurę wobec Polski. Co dalej?

Termin wdrożenia dyrektywy (UE) 2024/1788 minął 5 sierpnia 2026 r. Komisja Europejska...

Dokumenty strategiczne na biurku, w tle za oknem rozmyta instalacja wodorowa ze zbiornikami i turbinami wiatrowymi
Legislacja

Polska Strategia Wodorowa do aktualizacji. Projekt ma być gotowy w I kwartale 2027 r.

MKiŚ przygotowuje „małą” aktualizację Polskiej Strategii Wodorowej z 2021 r. Projekt ma...

Dokumenty i okulary na biurku, a za oknem instalacja wodorowa z białymi zbiornikami ciśnieniowymi i rurociągami
Legislacja

Nowa strategia wodorowa UE: Komisja zbiera opinie do 23 listopada 2026 r.

Komisja Europejska rozpoczęła konsultacje nowej strategii wodorowej UE. Uwagi można składać do...

Legislacja

42% RFNBO w przemyśle od 2030 roku. Co nowe wymagania oznaczają dla firm?

Unijne cele dotyczące odnawialnego wodoru przenoszą dyskusję z poziomu strategii do zakupów...